Açılış sayfası
Sık Kullananlara Ekle








 
HABERLER


 
PİYASA BİLGİLERİ


 
HAVA DURUMU

İSTANBUL

ADANA


 
ARAMA



Web'te Türkçe


 
TARİHTE BUGÜN


 
  EKONOMK VERLER

EKO-ANALZ / Alaattin Akta

ala.aktas@gmail.com

13/10/2006

 

te Türkiye'nin gelir dalm ve yoksulluk tablosu

 

En zengin yüzde 5 ile en yoksul yüzde 5 arasnda 24 kat fark var_ Hanehalk büyüdükçe ve eitim durumu ne kadar düükse yoksulluk riski artyor_ En zengin yüzde 20, toplam eitim harcamasnn yüzde 57'sini, en yoksul yüzde 20 ise yalnzca yüzde 3'ünü yapyor

Kalplam deer yarglarmzdan biri de gelir dalmyla ilgili. Her geçen gün zenginin daha zengin, yoksulun daha yoksul olduu dile getirilir örnein. Gelir dalmnn giderek bozulduundan dem vurulur. Acaba gerçek öyle mi? Bunu anlayabilmek için bizim bir çalma yapma ansmz yok tabii ki, eldeki verileri kullanmak durumundayz. Veriler de, Türkiye istatistik Kurumu'nca yaplan çalmalara dayanyor.

TüiK'in 2005 ylndaki durumu gösteren "hanehalk tüketim harcamalar anketi" ve 2004 verilerini gösteren "gelir dalm ve yaam koullar istatistikleri" ile "yoksulluk analizleri"ni dayanak alacaz.

Harcamalar nereye yaplyor?

2005 verilerine göre haneler harcamalarnn yaklak yüzde 26'sn konut ve kira, yüzde 25'ini de gda ve alkolsüz içecekler için yaplyor, ulatrmaya da yüzde 13'e yakn pay ayrlyor. Dier harcamalarn toplamdan ald pay ise yüzde 36.

Konut ve kira için yaplan harcama, yüzde 20'lik gelir gruplarna göre çok büyük farkllk göstermiyor; bu grup için yaplan harcama toplamda yüzde 23 ile yüzde 29 arasnda pay alyor. Ancak dier harcama kalemlerinde paylar önemli deiiklikler gösteriyor.

Gelirden en az pay alan yüzde 20, gelirinin yüzde 38'ini gda ve alkolsüz içeceklere ayrrken, son yüzde 20'de bu oran yüzde 18'e düüyor. Ulatrmaya ilk yüzde 20, yüzde 5 pay ayrabiliyor, son yüzde 20'nin ayrd pay ise yüzde 18'i buluyor.

Eitim için ayrlan paylarda da büyük fark var. ilk grup, harcamasnn yüzde 0.7'sini, son grup ise yüzde 2.9'unu eitim için yapyor.

Ancak, eitim için yaplan harcamay baka türlü kyaslamakta yarar var. Acaba toplam eitim harcamasnda gruplarn pay ne kadar? ilk yüzde 20'lik grup, toplam eitim harcamasndan yalnzca yüzde 3 pay alyor, oysa son yüzde 20'lik grubun pay yüzde 57'yi ayor.

Bir baka ifadeyle, gelire göre sralanm hanelerin ilk yüzde 80'i, toplam eitim harcamasnn yüzde 43'ünü yapabiliyor, son yüzde 20 ise yüzde 57'sini.

Baka bir grup oluturarak çarpkl ortaya koyalm. Hanelerin ilk yüzde 60', eitim harcamalarndan ancak yüzde 20 pay alyor; son yüzde 40'n pay ise yüzde 80'i buluyor.

Cem Ylmaz'n "eitim art" dedii tablo da buna iaret ediyor olmal_

Bu arada, TüiK'in tüketim harcamalar istatistiklerinde bir süre sonra yüzde 10 ve yüzde 5'lik gruplar da açklayacan belirtelim.

Eitimsizlik = Yoksulluk

TüiK verileri, yoksullarn eitime daha az kaynak ayrabildiini açkça ortaya koyuyor. Bir baka veri serisi de eitim düzeyi dütükçe yoksulluun arttn. Yani tam bir ksr döngü söz konusu.

TüiK'in yoksulluk analizleri balkl 2004 ylndaki durumu gösteren çalmasna göre Türkiye'de fertlerin yüzde 25.6's (yaklak 18 milyon kii) yoksulluk snrnn altnda yayor. Peki yoksulluk eitim durumuna göre nasl bir dalm gösteriyor?

Okuryazar olmayanlarn yüzde 45.11'i yoksul. ilköretim mezunlarnda oran yüzde 25.49'a, lise ve dengi okul mezunlarnda yüzde 8.28'e iniyor. Yüksekokul, fakülte ve daha yüksek eitimlilerin ise yalnzca yüzde 1.33'ü yoksul durumda bulunuyor.

Yoksulluk, hanehalk büyüdükçe de artyor. üç ya da dört kiiden oluan hanelerde fertlerin yüzde 13.84'ü yoksul. Fert says yedi ve daha fazla olan hanelerdeki yoksulluk oran ise yüzde 51.97'e ulayor.

Eitimsizlik yoksulluu, yoksulluk eitimsizlii körüklüyor. Bu iki olgu, giderek pekiiyor ve zinciri krmak giderek zorlayor.

Gelir dalm düzeliyor mu?

Hanelerin yüzde 5'lik gruplara göre gelirleri ve toplamdan aldklar pay, gelir dalmnda bir düzelmeye iaret ediyor. TüiK'in çalmas 1994, 2002, 2003 ve 2004 yllarna ilikin. Bu çalma 1994-2002 arasnda yaplmad, 2005'in sonuçlar ise henüz açklanmad.

1994 ve 2004 yllarna ilikin veriler karlatrldnda, gelirden en az pay alan yüzde 5'lik grupla en yüksek pay alan yüzde 5'lik grup arasndaki makasn biraz darald gözleniyor. 1994 ylnda ilk yüzde 5'in yllk geliri 23 milyon, son yüzde 5'in yllk geliri ise 1 milyar 2 milyon lirayd. Bir baka ifadeyle iki grup arasnda 43 kat fark vard.

Gelirden en az pay alan yüzde 5 ile en fazla pay alan yüzde 5 arasndaki fark 2002 ylnda 34 kata, 2003 ylnda 26 kata, 2004 ylnda ise 24 kata geriledi.

Ancak, en zenginle en yoksul arasndaki gelir farkndaki daralmaya ramen, en yoksul kesimin toplam gelirden alabildii pay halen çok düük. En yoksul yüzde 5'lik kesimin toplam gelirden ald pay 1994 ve 2002 yllarnda yüzde 0.7 düzeyindeydi. 2003 ylnda yüzde 0.9'a çkan pay, 2004'te yeniden geriledi ve yüzde 0.8 oldu.

En zengin yüzde 5'lik kesimin pay ise düzenli bir gerileme gösterdi. Bu kesimin toplam gelirin 1994 ylnda üçte bire yaknn, yüzde 30.3'ünü alyordu. Pay, 2002 ylnda yüzde 24.1'e, 2003 ylnda yüzde 22.8'e, 2004 ylnda ise yüzde 20.9'a geriledi.

statistikler, gelir dalmnda bir iyilemeye iaret ediyor. Ancak bu durum gözlenen tabloyla biraz çelimiyor mu? Geni halk kitlelerinin "enflasyondaki gerilemeyi yaayamyoruz" serzenilerinde olduu gibi_ Ya da isiz birinin "ne büyümesi" demesi gibi_ En zenginle en yoksul arasndaki makas kapanyor, en zenginin toplam gelirden ald pay azalyor. Rakamlar böyle söylüyor, ama giderek daha kolay gözlenebilen bir sokak tablosu var; gerçekler rakamlarla pek örtümüyor. Yoksa kayt d dediimiz olgu öylesine büyüdü ki, istatistiklerin gerçei gösterme oran da giderek düüyor mu?

 

 

 
Kullanıcı Girişi

Kullanıcı ¦
Şifre ¦
Üye Ol
Şifremi Unuttum


 
VERGİMİ NASIL ÖDERİM

A-Yetkili Bankalar Aracılığı İle ...

B-İnternet Yoluyla Bankalar Aracılığı İle ...

C-Vergi Dairelerini Kullanarak Vezne Araılığlyla...

Çek ?le ...

İnternet Ortamında Beyanname Verme

Kağıt Ortamında Beyanname Verme

Vadesi Gelmiş Borçların Ödenmesi

Bağlı Bulunduğun Vergi Dairesi Dışında Bir Başka Vergi Dairesine Ödeme Yapabilme Durumu

İl Dışında Ödeme Yapabilme Durumu

Vergi Türlerine Göre Beyan ve Ödeme Süreleri

Vergi Ödenebilecek Anlaşmalı Bankalar

Bankalara Ödenebilen Vergiler


 
GAZETELER